"Don’t Look Up" ปลุกกระแสวิพากษ์วิจารณ์วิกฤตสภาพอากาศ

หากมองเพียงผิวเผิน Don’t Look Up เป็นผลงานคอมเมดี้เกี่ยวกับดาวหางที่กำลังจะพุ่งชนโลก แต่ในช่วงหลายสัปดาห์นับตั้งแต่เริ่มเปิดฉายทาง Netflix เมื่อวันที่ 24 ธันวาคม ภาพยนตร์เรื่องนี้ก็จุดประกายให้เกิดประเด็นวิพากษ์วิจารณ์การเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศกันอย่างจริงจัง และความจำเป็นที่จะต้องลงมือทำอะไรสักอย่าง

ภาพยนตร์ของอดัม แมคเคย์ที่นำแสดงโดยนักแสดงดีกรีรางวัลออสการ์อย่างเจนนิเฟอร์ ลอว์เรนซ์ และลีโอนาร์โด ดิคาปริโอนี้เป็นเรื่องราวของสองนักดาราศาสตร์ที่ออกเดินสายประชาสัมพันธ์เพื่อเตือนให้มนุษยชาติรู้ว่าดาวหางมฤตยูกำลังจะพุ่งชนโลก ทว่ากลับไม่มีใครคิดจะทำอะไรสักเท่าไรเลย

นักวิทยาศาสตร์ด้านสภาพอากาศและนักพฤติกรรมศาสตร์หลายคนผู้มีบทบาทหลักในเรื่องวิกฤตด้านสภาพอากาศเชื่อว่า Don’t Look Up นำเสนอบทเรียนสำคัญที่ช่วยสะท้อนภาวะวิกฤตที่มีมาอย่างต่อเนื่องผ่านมุมมองใหม่ และหวังว่าจะกระตุ้นให้เราลงมือทำอะไรสักอย่าง

"นี่คือเรื่องราวเตือนสติเกี่ยวกับวิกฤตด้านสภาพอากาศที่สอดแทรกมุกตลกร้ายแนวจิกกัดที่อดัมถนัด ซึ่งช่วยให้เราเสพเนื้อหานี้ได้ง่ายขึ้น" ดร. ไมเคิล อี. แมนน์ อาจารย์ด้านวิทยาศาสตร์บรรยากาศ นักเขียน และผู้อำนวยการศูนย์วิทยาศาสตร์โลกของมหาวิทยาลัยเพนน์สเตทเขียนไว้ในบทความแสดงความคิดเห็นในหนังสือพิมพ์ The Boston Globe 

ดร. มาร์แชล เชพเพิร์ด ผู้อำนวยการโครงการวิทยาศาสตร์บรรยากาศของมหาวิทยาลัยจอร์เจีย (ยูจีเอ) กล่าวชื่นชมภาพยนตร์เรื่องนี้ในเรียงความของนิตยสาร Forbes ว่าเป็น "ภาพสะท้อนประเด็นที่หลากหลายเกี่ยวกับวิกฤตด้านสภาพอากาศ การปฏิเสธความจริง และการไม่ลงมือจัดการกับปัญหาที่กำลังจะมาถึง"

แม้จะมีความตลกขบขัน แต่เนื้อหาบางส่วนของ Don’t Look Up เป็นเรื่องใกล้ตัวมากสำหรับนักวิทยาศาสตร์ กลุ่มผู้สนับสนุน และนักจิตวิทยาด้านสภาพอากาศ หลายคนมองเห็นตัวเองผ่านตัวละครหลักในเรื่องอย่างดร. แรนดัล มินดี้ (ลีโอนาร์โด) และเคต ดิบิแอสกี้ (เจนนิเฟอร์) 

ดร. ปีเตอร์ คาลมัส นักวิทยาศาสตร์ด้านสภาพอากาศและนักเขียนยกให้ Don’t Look Up เป็น "ภาพยนตร์ที่สะท้อนความไม่แยแสต่อภาวะคับขันของสภาพภูมิอากาศของสังคมที่ชวนหวาดหวั่นได้สมจริงที่สุดเท่าที่เคยดูมา" ในบทความที่ลงในหนังสือพิมพ์ The Guardian 

ดร. ไมเคิล สโวโบดา ผู้ช่วยศาสตราจารย์วิชาการเขียนของมหาวิทยาลัยจอร์จวอชิงตันกล่าวเพิ่มเติมในเรื่องราวที่ลงใน Yale Climate Connections ว่า "Don’t Look Up กลายเป็นปรากฏการณ์ทางวัฒนธรรมอย่างรวดเร็วจนเบียดแรงแซงเรื่อง The Day After Tomorrow ในฐานะผลงานภาพยนตร์ "เกี่ยวกับ" การเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศที่ทรงอิทธิพลที่สุด"

ชีเย บาสตีดา เยาวชนเชื้อสายเม็กซิกัน-ชิลี นักเคลื่อนไหวด้านสภาพอากาศ และผู้นำกิจกรรมของ Fridays for Future อีกทั้งยังอยู่ใน กลุ่มผู้เชี่ยวชาญอิสระของ Netflix ที่ให้คำปรึกษาด้านความยั่งยืน หวังว่าภาพยนตร์เรื่องนี้จะเป็นแรงบันดาลใจให้ผู้ชมลงมือทำอะไรสักอย่าง 

ความเป็นจริงต่างจากภาพยนตร์ตรงที่ยังไม่สายเกินไปที่เราจะสร้างความเปลี่ยนแปลง อย่างที่นักจิตวิทยาด้านสภาพอากาศ ดร. บาร์บารา โฮเฟอร์ และดร. เกล ซินาทราเขียนไว้ในบทความของ The Conversation เมื่อเร็วๆ นี้ว่า "ข้อแตกต่างที่สำคัญที่สุดระหว่างเรื่องราวในภาพยนตร์กับวิกฤตการณ์จริงที่กำลังคืบคลานเข้ามาสู่มวลมนุษยชาติก็คือ แม้ว่าพวกเราแต่ละคนอาจจะไม่มีอะไรไปสู้กับดาวหางได้ แต่ทุกคนตัดสินใจที่จะหยุดชนวนการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศได้" 

สำหรับผู้ที่สนใจหัวข้อนี้ Don’t Look Up และองค์กรที่ไม่แสวงหาผลกำไร Count Us In เพิ่งเปิดตัว ไมโครไซต์ด้านสภาพอากาศ ซึ่งนำเสนอข้อมูลวิกฤตสภาพอากาศ และขั้นตอนสำคัญๆ ที่เราลงมือทำได้เพื่อให้โลกอยู่รอดปลอดภัยยิ่งขึ้น โดยเข้าไปดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ count-us-in.com/dontlookup