Vâng, các em bé trong "Chúng con đủ lớn rồi!" thực sự cho rằng đoàn làm phim là "thợ điện"

Bé Miro 2 tuổi có hai nhiệm vụ: Đi giao tạp dề cho bố (một đầu bếp mỳ soba) và đến chỗ thợ kim hoàn lấy đồng hồ đeo tay của mẹ. Cô bé vội vã đi dọc con đường tại thị trấn nhộn nhịp, hiếm khi dừng chân để trò chuyện với nhiều chủ cửa hàng đang cổ vũ cô bé, và giao tạp dề cho người bố đang hết sức cảm kích. Nhưng trên đường về nhà, cô bé bị phân tâm và đi qua cửa hàng đồng hồ. 

Miro đi loanh quanh và không tìm được cửa hàng. Khi về đến nhà, cô bé òa khóc. Mẹ bảo sẽ lấy kem cho hai mẹ con thì cô bé còn khóc to hơn nữa. Miro gào lên "Mẹ ơi, con sẽ đi", khuôn mặt tèm lem nước mũi. "Con muốn đi!" Cô bé quyết tâm và quay trở lại làm nốt nhiệm vụ của mình. Sau đó, cô bé đã thành công.

Kể từ năm 1991, loạt chương trình thực tế của Đài truyền hình Nippon Chúng con đủ lớn rồi!, theo chân những em bé Nhật Bản trong độ tuổi từ 2 đến 5 khi các em một mình thực hiện công việc được giao lần đầu tiên trong đời, đã ghi lại niềm vui và sự xáo trộn của các em (chưa kể đến các bố mẹ) khi các em sẵn sàng bước những bước đi tự lập đầu tiên. Kể từ khi lên sóng Netflix trên toàn cầu vào ngày 31 tháng 3, các bình luận như bùng nổ trên mạng xã hội khi nhiều khán giả quốc tế lần đầu xem chương trình. Chương trình đã khơi mào cho cuộc thảo luận về khác biệt văn hóa trong việc làm cha mẹ, vì văn hóa Nhật Bản rất khuyến khích tính trách nhiệm của con trẻ từ độ tuổi còn nhỏ. Dù Chúng con đủ lớn rồi!! được duy trì trong hàng chục năm, chương trình không phải lúc nào cũng suôn sẻ (thậm chí còn có cả nước mắt). 

Vậy đoàn làm phim phải xử lý những giây phút khó khăn với các bé thế nào? Giám đốc điều hành Ouchi Junji và nhà sản xuất Yano Naoko sẽ trả lời những thắc mắc phổ biến nhất, chẳng hạn như liệu nhóm sản xuất có được phép giúp những bé rơi vào thế bí như Miro hay không. (Gợi ý: Họ thường không giúp đâu.)

Ý tưởng của chương trình Chúng con đủ lớn rồi!! ra đời như thế nào? Tất cả đều bắt đầu từ một suy nghĩ: ở Nhật Bản, mọi người rất thường xuyên sai trẻ em làm việc vặt. Nếu chúng tôi ghi hìnhfilm] một em bé lên đường thực hiện việc vặt đầu tiên được giao trong khi các bé không hề biết chúng tôi đi theo thì sao? Có lẽ chúng tôi có thể quay được những thước phim đáng để đưa lên truyền hình. Với suy nghĩ đó, chúng tôi bắt đầu thực hiện các phần mô phỏng và biết rằng cứ 10 trường hợp làm việc vặt, thì có một trường hợp có thể đưa lên màn ảnh. Đến tận ngày hôm nay, chúng tôi vẫn chỉ tập trung ghi lại những khoảnh khắc làm việc vặt đầu tiên ấy và trong 6 – 10 trường hợp, sẽ có 1 trường hợp lên sóng. 

Chương trình tìm các bé tham gia như thế nào? Ai sẽ chọn việc để giao cho các bé? Chúng tôi luôn chọn những bé sắp được giaobe asked] việc vặt đầu tiên dù các bé có được quay phim hay không. Chuyện này không giống như việc tìm ứng viên cho dàn diễn viên của chương trình trò chơi truyền hình. Chúng tôi không cảm thấy mình đang làm một chương trình truyền hình mà giống như đang làm phim tài liệu hơn. Chúng tôi cố gắng tìm các gia đình cho phép chúng tôi ghi lại câu chuyện của họ. Trong 30 năm kể từ khi chúng tôi bắt đầu chương trình này, tình huống của các gia đình thay đổi rất nhanh, tuy nhiên ở Nhật Bản, truyền thống giao việc vặt cho các em vẫn còn. Chúng tôi hy vọng sẽ ghi lại "truyền thống giao việc vặt" cho đến khi truyền thống này dần biến mất.

Các gia đình tự quyết định họ sẽ giao việc vặt gì cho con và chúng tôi không bảo họ phải làm gì cả. Chúng tôi có chia sẻ câu chuyện về những lần giao việc thất bại trong những năm qua và đưa ra lời khuyên về cách khích lệ các bé hoàn thành nhiệm vụ. Các gia đình hay đề nghị để các bé tự quyết định nên mua gì, nhưng như thế thì không gọi là việc vặt nữa mà là các bé mua sắm. Lúc các bé làm việc thật sự thì nghị lực mới được bộc lộ. Rất khó để các bé kiên trì đến phút cuối, trừ khi các bé làm việc đó cho một người khác. Bình thường mọi người sẽ làm hết việc cho các bé. Đây sẽ là lần đầu tiên, bé được trải nghiệm niềm vui của việc làm điều gì đó cho người khác. 

Nhóm quay phim có được yêu cầu nấp ở những vị trí nhất định để trốn bọn trẻ không? Nhóm quay phim sẽ hóa trang và giả vờ là người qua đường để không phải nấp. Chúng tôi dặn họ cư xử bình thường nhưng các thành viên quay phim mới vẫn thường muốn trốn các bé. Họ biết rằng khi các bé nói chuyện với họ, họ cần xử lý tình huống như một người lớn, và họ được chỉ dẫn là không bắt chuyện với các bé. 

Khi các bé đi làm việc vặt mà lại nói chuyện với các anh thì có khó để giữ mặt lạnh không? Đôi khi cũng có những bé hỏi: "Cô chú đang làm gì đấy?" Chúng tôi sẽ hỏi lại: "Thế còn cháu đang làm gì?" Chúng sẽ dõng dạc nói: "Việc vặt!" và bắt đầu nói về điều mình đang định làm. Các em quên luôn câu hỏi của mình lúc đầu và lại tiếp tục nhiệm vụ. Ở tuổi đó, các em chỉ có thể nghĩ từng việc một lúc thôi, và chúng tôi tận dụng điều đó khi quay phim. 

Trẻ em dưới 5 tuổi 3 tháng không nhận ra việc bị bám theo. Các em chỉ về nhà và bảo với mẹ: "Chú thợ điện (thực ra là thành viên đoàn làm phim đóng giả) cũng chạy nữa!" Các bé tầm tuổi đó phát triển khả năng nghĩ nhiều việc cùng lúc ở các mức độ khác nhau, nên chúng tôi cố gắng ứng biến.

Mọi người có được phép giúp bọn trẻ không? Có thường xuyên phải giúp bọn trẻ không? Không có câu trả lời chung nào cả vì mỗi trường hợp một khác. Điều quan trọng nhất là chấp nhận tính cách của các em, nên chúng tôi đối xử với mỗi em một khác và cố gắng không làm tổn thương cảm xúc của các em. Tất cả những gì chúng tôi muốn đó là các em có một ngày tuyệt vời, đầy những kỷ niệm mà các em sẽ trân trọng trong suốt cuộc đời. Đây chính là điều người lớn cần đảm bảo cho trẻ em, từ gia đình cho đến thành viên đoàn làm phim và những người chúng tôi gặp trong quá trình các em làm việc vặt. Đôi khi chúng tôi phải đóng vai xấu để khuyến khích các em trở nên độc lập. "Nếu lúc này, chúng tôi giúp các bé theo cách tử tế thì liệu đó có phải là điều tốt nhất cho các em không? Liệu việc này có mang lại tác động tiêu cực không?" Khi người lớn giúp các bé xuất phát từ lòng tốt, thì đó có phải do họ không coi các em là ngang hàng? Nghị lực của một đứa trẻ đến từ khao khát muốn làm điều gì đó cho người khác và lòng tự trọng của các em. Chúng tôi cố gắng đảm bảo các em không cảm thấy chúng tôi đối xử với các em như những đứa trẻ nữa.     

Mọi người còn giữ liên lạc với đứa trẻ nào không? Ý định của chúng tôi là duy trì mối quan hệ trọn đời với mọi gia đình chúng tôi đã quay phim. Dĩ nhiên, đây là mối quan hệ qua lại nên gia đình cũng phải sẵn lòng nữa, nhưng chúng tôi liên lạc với họ khi đoạn phim về họ lên sóng và năm nào chúng tôi cũng gửi thiệp chúc mừng năm mới. Họ cũng thông báo cho chúng tôi biết những điều mới nhất xảy ra trong gia đình. Kể cả những gia đình không lên sóng cũng liên hệ với chúng tôi để chia sẻ việc các bé đã bắt đầu đi học hoặc kết hôn. Một số gia đình mời chúng tôi đi ăn khi họ đến Tokyo. Chúng tôi rất hay nghe được nhiều tin tức ấm lòng. Khi gặp lại họ, đôi khi tôi hỏi họ cảm xúc thật trong quá trình làm phim và câu trả lời của họ là thông tin rất giá trị giúp chúng tôi trong những quá trình làm phim sau này.

Mỗi mùa, chúng tôi lại có những em bé mới nhưng thỉnh thoảng cũng có những tập trong đó chúng tôi làm các phần "nhiều năm sau" để cho thấy ngày hôm đó đã thay đổi đứa trẻ như thế nào! Khi làm vậy, câu chuyện trở nên trọn vẹn. Trong chương trình còn có một bé sau này có con rồi cũng quyết định giao việc vặt cho con. Chúng tôi đã ghi lại hành trình làm việc vặt đầu tiên của hai thế hệ. 

Chương trình đã kéo dài 30 năm mà vẫn rất nổi tiếng, lý do nằm ở đâu? Chúng tôi không quay phim giống như ghi hình chương trình thông thường. Bởi vì chúng tôi cảm thấy mình đơn giản là đang làm phim tài liệu về nước Nhật ngày nay, chúng tôi không nghĩ mình đang tiếp nối một chương trình dài hơi. Chúng tôi hy vọng giữ liên lạc cả đời với các gia đình đã tham gia và được thấy họ khỏe mạnh, dù chỉ là thấy từ xa, thì điều đó cũng rất có ý nghĩa với chúng tôi. Phản ứng của khán giả quốc tế khiến chúng tôi rất vinh dự. Chúng tôi hy vọng rằng khán giả xem chương trình sẽ thấy những điều quen thuộc trong kỷ niệm đáng yêu của các gia đình khi các bé lần đầu làm việc vặt. Khi đề cập đến việc chương trình này không xoay quanh việc kéo dài, sự nổi tiếng, việc lan tỏa ra nước ngoài hay những điều tương tự, đó là tôi thay mặt đội ngũ sản xuất nói lên suy nghĩ của chúng tôi. Chúng tôi đơn giản là ghi lại tình cảm của các gia đình chúng tôi đã gặp qua mỗi thời kỳ mà thôi.

Bài viết này được đăng lại từ Tudum.