Ses Çıkaranlar: Meksiko'daki San Luis Potosí'de birbirimize nasıl destek olduk?

Birkaç yıldır farklı şehirlerin sokaklarını dolduran feminist toplantılardan birini (veya bir çoğunu) canlandırmaya çalıştığımız bir sahnede, karakterlerden biri, Bugün burada olmak zorunda kalmamalıydık, der.

Ama bunu okuyorsanız, NOISE filminin yaratılmasına katkıda bulunan herkes ve benim gibi, sizin de bu konuda ilginizi çeken bir şey vardır mutlaka. Belki siz de benim gibi, bir başkasının acılarının, neden kalbinizin derinliklerinde bir yere dokunduğunu ve neden size bu kadar yakın geldiğini tam olarak anlamıyorsunuz. Meksika topraklarında yaşanan çeşitli şiddet olaylarına karışmamış şanslı kişilerden olabilirsiniz ama başkalarının acısı sizin de acınızdır. Siz ve ben hiç tanışmamış olsak da, işte tam olarak bu noktada buluşuyoruz. Çelişkili görünse de, bizi bir araya getiren şey bu acı değil aslında; bizi bir araya getiren şey, sevgi ve empati. Bu kavramlar ve hayatla başa çıkmak için bulduğumuz yollar aracılığıyla, ulus olarak daha iyimser hikâyeler anlatmak için bir değişim yaratmayı arzuluyoruz.

NOISE benim üçüncü uzun metrajlı filmim ve bugüne dek karşıma çıkan en zorlu proje oldu. Annem Julieta Egurrola'nın başrolde olduğu NOISE, günümüz Meksika'sında kızını arayan bir annenin öyküsünü anlatıyor. Korku filmi türüne yakın bir öykü gibi görünse de, benim için bu filmi çekme güdüsü bunun tam tersi bir nedenden kaynaklanıyor.

Çok uzun zamandır, toplum olarak bizi ezip geçen bir vahşet dalgasının etkisi altındayız. Meksikalı bir kadın, küçük bir kızın annesi ve bir yönetmen olarak, hem yüreğim hem de aklımla bunu nasıl tersine çevirebileceğimizi düşünüyorum. Kendimi buna mecbur hissediyorum. Ne yapabilirim, bir umut ışığı bulabilir miyim diye soruyorum kendime. İçinde bulunduğum ve hiç bitmeyen bir öğrenme eğrisi olan bu arayış ve hem bu film için hem de bu filmle birlikte kazandığım farkındalık, her gün bütün sosyal kanallardan üzerimize akan dehşetin arasında biraz soluklanmamı sağladı. O sıcaklığı ve o ışığı Voz y Dignidad por los Nuestros S.L.P. (Sevdiklerimizin Sesi ve Haysiyeti, San Luis Potosí) adlı arama derneğiyle kol kola ilerlerken buldum.

Voz y Dignidad, kaybolan şahısları arayan iki örgütten biri. Bu kişiler ekranda kendi hikâyelerini kendileri anlatıyor. (Diğer grubun adı ise Buscándote con Amor Edo. Mex). Her şeyi, bir isim vererek anlamlandırma yanlısı olanlar, bu filmin "belgesel ve kurgusal öğeler" barındıran bir film olduğunu söyleyebilir. Fakat benim için bu, NOISE filminin hatlarını şekillendiren, birbirine değen veya birbirini silen sınırlardan yararlanarak ortaya çıkardığım serbest bir egzersiz niteliğinde. Bu serbest egzersizi aynı zamanda (bu iki örgütün kurucuları olan) Lupita, Edith ve Diana'dan öğrendim. Onların, sevdiklerini arama konusundaki yılmayan azmi sayesinde, mutluluğu yaşamanın, insanların birbiriyle kaynaşmasının, gülerek beraber yürümesinin de bir tür isyan olduğunu öğrendim. Toplu hareket etmenin gücü, değişimin motoru olabilir.

Filmin büyük bir kısmını çektiğimiz Meksiko'ya dönüp, tamamladığımız filmin galasını sadece yapımda yer alan kişilerle değil, özellikle Voz y Dignidad örgütünü oluşturan ailelerle (ve ükedeki diğer beş arama kuruluşunun temsilcileriyle) yapmak, meslek hayatımın en yoğun deneyimlerinden biri oldu.

Filmin birkaç gün önce yapılan gösterimi, bu filmi yapma nedenimizi bize bir kez daha çok güçlü bir biçimde hatırlatmış oldu. İzleyicilerle konuşurken bir kız bize çekimler sırasında figüranlık yaptığını ve San Luis Potosí'de insanların kaybolan yakınlarını aramasına yardım eden böyle bir sivil toplum kuruluşu olduğunu bu film sayesinde öğrendiğini söyledi. Bu kız 2019'dan beri babasını aramaktaymış ve Voz y Dignidad ile filmin galasında tanışmış.

Sevdiklerimizi arıyor olmamalıydık. Onların nerede olduğunu, kimler tarafından kaçırıldığını merak ediyor olmamalıydık. Hiç burada olmamalıydık ama buradayız.